ESG không có MRV: Vì sao nhiều doanh nghiệp Việt chỉ dừng ở “slide đẹp”?

Published
1

Trong vài năm trở lại đây, ESG xuất hiện dày đặc trong báo cáo thường niên, slide gọi vốn, hồ sơ đấu thầu và các bài phát biểu chiến lược. Nhiều doanh nghiệp Việt nói về phát triển bền vững, giảm phát thải, trách nhiệm xã hội một cách rất chỉn chu.

Nhưng khi thị trường hỏi sâu hơn: “Dữ liệu đo ở đâu? Ai xác minh? Theo chuẩn nào?” — rất nhiều câu chuyện ESG lập tức… im lặng.

Vấn đề không nằm ở ý chí.

Vấn đề nằm ở thiếu MRV.

MRV
MRV1280×720 138 KB

ESG chỉ thực sự tồn tại khi đo được

ESG về bản chất là quản trị. Mà đã là quản trị, thì phải:

  • Đo được
  • So sánh được
  • Kiểm chứng được
  • Cải thiện được

MRV (Measurement – Reporting – Verification) chính là cơ chế biến ESG từ tuyên bố thành năng lực thật. Không có MRV, ESG chỉ là:

  • Cảm nhận
  • Thiện chí
  • Cam kết một chiều
  • Và… slide PowerPoint

Nói thẳng:

ESG không đo được = ESG không có giá trị thị trường.

4 biểu hiện phổ biến của “ESG slide đẹp” tại doanh nghiệp Việt

1. ESG được viết rất hay – nhưng không có số liệu gốc

  • Có mục tiêu “giảm phát thải”
  • Có tầm nhìn “Net Zero”
  • Nhưng không có baseline (mốc phát thải ban đầu)
  • Không có cách tính rõ ràng

:arrow_right: Không đo → không biết đang giảm hay tăng.

2. Có dữ liệu – nhưng rời rạc và không chuẩn

  • Mỗi phòng ban giữ một file Excel
  • Không thống nhất đơn vị đo
  • Không rõ phạm vi Scope 1–2–3
  • Không truy xuất được nguồn dữ liệu

:arrow_right: Dữ liệu nhiều nhưng không dùng được.

3. Báo cáo ESG chỉ để “đối phó”

  • Làm khi khách hàng hỏi
  • Làm khi ngân hàng yêu cầu
  • Làm cho đủ hồ sơ

:arrow_right: ESG trở thành gánh nặng hành chính, không phải công cụ quản trị.

4. Không có kiểm chứng độc lập

  • Doanh nghiệp tự báo cáo
  • Không có bên thứ ba xác minh
  • Không theo chuẩn quốc tế

:arrow_right: Thị trường không tin, dù doanh nghiệp có làm thật.

MRV chính là “xương sống” của ESG

MRV trả lời 3 câu hỏi sống còn:

  1. Measurement – Đo cái gì?
  • Phát thải ở đâu?
  • Bao nhiêu?
  • Theo phạm vi nào?
  1. Reporting – Báo cáo ra sao?
  • Theo chuẩn nào?
  • Ai đọc?
  • Dùng cho mục đích gì (xuất khẩu, vốn, CBAM, tín chỉ carbon)?
  1. Verification – Ai xác minh?
  • Có độc lập không?
  • Có được quốc tế công nhận không?

:point_right: Khi chưa trả lời được 3 câu hỏi này, ESG vẫn chỉ nằm trên… slide.

Vì sao doanh nghiệp Việt chậm MRV?

Không phải vì thiếu quyết tâm, mà vì:

  • :x: Nghĩ MRV là việc của phòng môi trường
  • :x: Sợ tốn chi phí
  • :x: Không thấy ngay lợi ích
  • :x: Thiếu năng lực dữ liệu & công nghệ
  • :x: Chưa bị “chạm ngưỡng bắt buộc”

Nhưng thực tế là:

Khi thị trường đã hỏi MRV, thì đã quá muộn để chuẩn bị.

Từ ESG “trình bày” sang ESG “vận hành”

Doanh nghiệp cần thay đổi tư duy:

  • ESG không phải báo cáo cuối năm
  • MRV không phải việc phát sinh
  • ESG + MRV = hệ thống quản trị mới

MRV giúp doanh nghiệp:

  • Biết chính xác mình đang ở đâu
  • Ra quyết định dựa trên dữ liệu
  • Tối ưu chi phí năng lượng & vận hành
  • Đàm phán tốt hơn với khách hàng, ngân hàng, nhà đầu tư

Thông điệp dành cho lãnh đạo doanh nghiệp

Nếu ESG chỉ tồn tại trên slide:

  • Thị trường sẽ không tin
  • Chuỗi cung ứng sẽ loại
  • Vốn sẽ đắt hơn
  • Rủi ro sẽ lớn hơn

Còn nếu ESG được “đỡ lưng” bởi MRV:

  • Doanh nghiệp có ngôn ngữ chung với thế giới
  • Có dữ liệu để quản trị và tăng trưởng
  • Có lợi thế cạnh tranh dài hạn